

aeshi (kaeshi) - kontratak, kontrakcja
Age - podnosić, wznosić, podwyższać, dźwigać, ruch z dołu w górę
Age-uke - blok wznoszący się z dołu w górę
Ago - podbródek
Agura - buddyjski siad ze skrzyżowanymi nogami, siad skrzyżny
Ai - pojęcie lub wyobrażenie jedności, zjednoczenia, połączenia
Ai-uchi - technika jednoczesna
Ai... - nawzajem, jeden z drugim, obustronnie
Aka - czerwony, umowne oznaczenie zawodnika walczącego z prawej strony planszy
Akiresuken - ścięgno Achillesa
Arashi - burza, sztorm, zawierucha, groza
Arigato - dziękuję
Ashi - noga, stopa
Ashi-kansetsu - dźwignia nożna
Ashi-kubi - przegub stopy lub grzbiet stopy
Ashi-no-ura - podeszwa stopy
Ashi-sabaki - obroty ciała przy pomocy nóg
Ashi-waza - techniki nóg
Ashi-waza - techniki nóg
Ashi-yubi - palec nogi
Ashi-yubi - palec nogi
Atama - głowa
Atama-ate - atak głową
Atama-mochi - obrona przed chwytem głowy pod pachę
Ate - cel
Atemi - uderzenie we wrażliwe miejsce na ciele (ate - cel, mi - ciało)
Atemi-waza - technika uderzania w miejsca wrażliwe na ciele
Ateru - trafiać, uderzać, adresować
Atsu - ucisk
Awase - razem, łącznie
Ayumi - krok, stąpanie, krok przestawny, szybki chód normalny
Ayumi-ashi - krok zwykły przestawny


Banzai - hurra!, okrzyk podniecający (pobudzający) do ataku, natarcia, okrzyk wyrażający radość, tryumf, uznanie
Barai (harai) - zagarnięcie
Basami (hasami) - nożyce
Bo - kij, drąg, pal, kłonica, żerdź, tyka, długi kij, laska o długości 180—220 cm używana podczas spacerów lub jako ewentualna broń
Bo-jitsu - sztuka walki z pomocą kija
Bogu - wyposażenie i broń (ekwipunek) zawodnika kendo
Bokken - treningowy, drewniany miecz
Bokuto - drewniany miecz
Boshi - duży palec (u ręki i nogi)
Bu - wojenne sprawy (termin odnoszący się do sztuk wojennych)
Bu-jitsu (bu-jutsu) - sztuki wojenne Japonii obejmujące: kibaj-jitsu – sztukę jazdy na koniu, ken-jitsu – sztukę miecza, yari-jitsu – sztukę piki, kyu-jitsu – sztukę strzelania z łuku, jiu-jitsu – sztukę walki wręcz.
Budo - droga
Bugei - sztuki wojenne (bu - wojenny, gei - sztuka)
Bujin - żołnierz, wojskowy
Bushido - droga wojownika
Butsukari - automatyzacja ruchów


Chi-mei - cios śmiertelny
Chika-ma - mały dystans
Chikai - blisko, niedaleko, "twarz w twarz" z kimś
Chikara - siła, moc, moc fizyczna
Chin-na - chińska walka polegająca na przechwytywaniu, naciskaniu na czułe punkty na ciele oraz na wykręcaniu (dźwigni) na stawy kończyn (chin - unieruchomienia, na - kontrola)
Cho-to - punkt (zagłębienie) między oczami
Cho-uke - blok "motylkowy" (cho - motyl, uke - blok)
Choku - prosty, otwarty
Choku-zuki - podstawowy cios pięścią
Chu - ośrodek, centrum
Chudan - średnia strefa, średni poziom
Chudan-zuki - cios w średnią strefę ciała
Chugaeri - przewrót
Chui - ostrzeżenie, upomnienie
Chusoku - podstawa palców ("poduszka") na podeszwie stopy, powierzchnia uderzająca w walce


Dachi (tachi) - postawa, ustawienie nóg
Dachi-waza (tachi - waza albo tachi-kata) - technika postaw, forma postaw
Dai - wielki
Dai-shihan - wielki mistrz (dai - wielki, shi - nauczyciel, han - wzór do naśladowania, obraz wzorcowy)
Daisharin - wielkie koło, "słońce", przerzut w bok, "gwiazda"
Daisho - długi i krótki miecz samurajski - noszone jednocześnie, razem (za pasem)
Daito - długi miecz
Daki - obchwycić, obejmować, otaczać (kakae)
Dan - stopień, kategoria, rząd, klasa, poziom, stopień mistrzowski
Danchu - mostek (łączący z przodu żebra)
Danryoku - elastyczność
Dashi - broń w czyichś rękach
De - posunąć naprzód, wysunąć, pojawić się, wyjść
De-ashi-barai - zagarnięcie wysuniętej nogi
Dembu - pośladki, krzyż (kość krzyżowa)
Do - droga
Do - w kendo - pancerz chroniący piersi i brzuch
Doitashimashite - witamy, zapraszamy, prosimy
Dojime - talia, taśma zawiązywana ponad pasem, w walkach ściskanie tułowia lub szyi przeciwnika nogami (chwytem nożycowym)
Dojo - w dawnej Japonii miejsce w świątyni buddyjskiej przeznaczone do medytacji. Obecnie miejsce do ćwiczeń sztuk walk, sala do ćwiczeń tych walk
Dokko - punkt wrażliwy na uciski pod uchem
Domo arigato - dziękuję bardzo
Dori - wziąć, brać, złapać, schwytać
Dosa - działanie, ruch, akcja


Ebi - homar, rak, krewetka (kani)
Eisai - mnich, który założył około 1191 r. sektę buddyjską ZEN
Embu-sen - Linia poruszeń, określona trasa po, której porusza się zawodnik wykonujący ćwiczenie kata
Empi (hiji) - łokieć
Empi-uchi - ciosy łokciem wykonane w kształcie łuku
Encho - przedłużenie czasu walki wobec braku rozstrzygnięcia
Eri - kołnierz
Eri-tori (dori) - atak polegający na uchwyceniu kołnierza partnera


Fodo - nieporuszony, niezachwiany, "twarde położenie"
Fu - pozorny, zewnętrzny wygląd, maniera, obyczaj
Fudo-dachi - postawa trwała (nieporuszona)
Fujin - kobieta, pani, dama
Fujinyo - żeński, kobiecy
Fujoshi - kobieta, kobiety, kobiety i dzieci
Fukoso (fukukoso) - splot słoneczny
Fuku - pomocnik, asystent
Fumi-zuki - druzgocący cios pięścią
Fumikiri - kopnięcie tnące zewnętrznym kantem stopy (sokuto), wykonane zazwyczaj w grzbiet stopy przeciwnika. Kopnięcie jako nastąpienie z cięciem (kiri - ciąć, kroić)
Fumikomi - ruch nogą rozpoczynający akcję, wkroczenie, wejście
Fumikomi - w stylu shinto-ryu karate - określa grupę technik miażdżących
Fumiwaru - rozgnieść, zmiażdżyć, nastąpić nogą (fumi)
Furi - kołysanie, bujanie, ruch wahadłowy
Furi-uchi - cios wahadłowy grzbietem pięści (uraken-uchi)
Fusensho - walkower
Futari - dwoje, para, we dwoje
Futari-gakari - obrona przed jednym i wieloma przeciwnikami


Gake - owinąć, zahaczyć, łamać
Gakko - szkoła (szermierki, karate, jiujitsu)
Gammen - policzek
Gammen-shuto- uchi - cios zewnętrznym kantem dłoni, ruchem od zewnątrz, po łuku w twarz (policzek)
Ganchu - lewa połowa górnej części klatki piersiowej
Gansei - oko, gałka oczna
Garami - dźwignia na zgiętą rękę, uchwyt zamknięty, „klamra"
Gari - zmiatać, zamiatać, kosić, podcinać, podbijać
Gatame (katame) - chwyty
Gedan - niższa strefa, niski poziom
Gedan-barai - blok dolny z zagarnięciem w dół w bok
Gedan-gamae - niska zasłona (garda)
Gedan-juji-uke - dolny blok krzyżowy
Gedan-sokuto - niskie kopnięcie drepczące zewnętrzną krawędzią stopy (sokuto)
Gei (gento) - sztuka, mistrzostwo, talent, trick, sztuczka
Geiko (keiko) - ćwiczenie, trening
Gekon - punkt poniżej dolnej wargi ust
Gesa - sutanna, ornat pozostawiający jedno ramię odkryte, noszenie sutanny na ukos. W walce wykonując trzymanie w leżeniu tyłem (kesa-gata-me) opasuje się przeciwnika ręką skośnie
Geta - drewniane sandały japońskie kontaktujące się z podłożem przez dwa drewniane klocki
Gi (ki) - atrapa, manekin, ubranie
Gi-mochi - obrona przed chwytem za ubranie
Gito - przegrana zawodnika z powodu odniesionej kontuzji
Gizo - imitacja
Go - pięć, twardość, obrona, umocnienie
Goaku - w buddyzmie "pięć wielkich grzechów: zabójstwo, złodziejstwo, kłamstwo, pijaństwo, cudzołóstwo"
Goho - pięć kierunków: centrum, północ, południe, wschód, zachód
Gokyo - pięć grup
Gomen - przepraszam, proszę wybaczyć (np. przy opuszczaniu dojo w czasie treningu)
Gono-sen-no-kata - formy obron i odpowiedzi na atak
Goshi (koshi) - biodra, talia
Goshin - obrona swego ciała, samoobrona (go - obrona, shin - ciało)
Goshin-jitsu - sztuka samoobrony
Guruma - koło, wóz, pojazd, riksza
Gyaku - przeciwny, odwrotny
Gyaku- yubi - dźwignia na stawy palcowe (wyginanie palców w odwrotną stronę)
Gyaku-kubi - dźwignia na szyję, na kręgi szyjne kręgosłupa
Gyaku-zuki - cios prosty ręką przeciwną w stosunku do wysuniętej w przód nogi (podczas wypadu w przód)


Hachi - osiem
Hachi - głowa
Hachi-awase - uderzenie głową w głowę
Hachi-mawashi - skręcanie głowy (dźwignia na kręgi szyjne)
Hachiji-dachi - postawa rozsuniętych stóp, w której stopy są rozstawione na szerokość bioder z palcami zwróconymi na zewnątrz
Hachimaki - bawełniana opaska na czoło, ochraniająca oczy przed spływającym potem
Hadaka - goły, nagi, obnażony
Hadaka-jime - gołe duszenie
Hai - tak
Hairikata - sposoby wejścia do trzymań w leżeniu na ziemi do-ne-waza - walki w parterze (w leżeniu)
Haishu - grzbiet otwartej ręki
Haisoku - grzbiet, podbicie stopy
Haito - wewnętrzna krawędź otwartej ręki (od strony kciuka) "odwrotne shuto" albo "wewnętrzna strona katany"
Haito-uchi - cios wewnętrzną krawędzią ręki po łuku
Hajime - zaczynać, początek, rozpoczęcie, naprzód
Hakama - spódnico-spodnie
Han - przykład, obraz do naśladowania
Hangetsu - półksiężyc, sierp księżyca, półokrąg
Hansoku - dyskwalifikacja
Hantei - werdykt, orzeczenie
Happo - wszystkie kierunki (strony)
Happo-no-kuzushi - wszystkie kierunki wychylenia
Hara - brzuch
Harai (barai) - zagarnięcie, zgarnięcie, zmiatanie, podcinanie
Harai-waza - techniki podcinające nogi przeciwnika
Harakiri (seppuku) - samobójstwo przez rozprucie brzucha mieczem
Hari - igła do nakłuwania w akupunkturze
Hari - naciąganie, napinanie, naprężanie, naciąganie łuku
Hari-uke - blok łucznika
Harite - uderzenie płaską dłonią (dopuszczalne w sumo)
Hasaki - ostrze miecza
Hasami (basami) - nożyce, kleszcze raka, trzymać (ściskać) w kleszczach
Hasami-zuki - nożycowy
Hasamu - ściskać z dwóch stron
Heiken - powierzchnia uderzająca od strony zgiętych palców ściśniętej pięści (drugimi członami zgiętych palców)
Heiko - równoległość
Heiko-zuki - cios równoległy z obu rąk jednocześnie
Heisoku-dachi - postawa o stopach zwartych, równolegle ustawionych do siebie
Hen-o - utrzymanie wzmożonej czujności wobec przeciwnika
Hidari - lewy, lewa strona
Hidari-jigotai - lewa postawa obronna
Hidari-shisentai - lewa postawa naturalna
Hiji (empi) - łokieć
Hiji-ate - uderzenie (cios) łokciem
Hiki - odwodzić
Hiki-ashi - wyjściowe położenie nogi (odwiedzenie jej) przed kopnięciem
Hiki-te - wyjściowe położenie rąk (odwiedzenie ich na biodra)
Hikiwaki - remis
Hiko - śledziona
Hiku - ciągnąć, wyciągać
Hineru (hineri) - obracać się
Hira - równy, płaski
Hiraken - pięść środkowych kostek
Hiraki (hiraku) - otwieranie, ruch na zasadzie otwieranych drzwi na zawiasach
Hiraki-ashi - odpowiedni obrót ciała na zasadzie otwieranych drzwi, gdzie osią obrotu jest noga
Hiro - zmęczenie, wyczerpanie
Hishigi - łamanie, miażdżenie
Hitosashiyubi - palec wskazujący
Hittsui-geri - cios kolanem (shittsui — "kolano młot")
Hiza - kolano
Hiza-geri - kopnięcie kolanem (hiza-ate)
Hiza-kansetsu - przednia część kolana (dźwignia kolanowa)
Hizagashira - rzepka kolanowa
Hojo - linka do wiązania przestępców
Hoko - halabarda
Hoko - krok, chód
Hombu - sztab, kwatera główna
Hon - główny, zasadniczy, podstawowy
Hontai - główne podstawowe siły


Iai (iai-jitsu) - japońska sztuka walki mieczem polegająca na błyskawicznym wydobywaniu miecza z pochwy i zadawania nim w nieprzerwanym ruchu ciosu atakującego, kontratakującego czy obronnego. Akcja ta następuje w momencie, gdy przeciwnik decyduje się na atak
Ibuki - specjalna metoda oddychania stosowana na treningu i w walce w celu utrzymania niezbędnego spokoju, samokontroli i panowania nad swoimi akcjami
Ibukuro - żołądek, brzuch
Ichi - jeden
Ichimen - jedna strona
Ido - ruch, przemieszczanie, poruszanie
Idori - pozycja klęczna
Ihaku - doktor medycyny
Iki - duch, dusza, nastrój, żywy, aktywny
Ippon - jeden, egzemplarz, punkt, cios
Ippon-ken - pięść jednej kostki
Ippon-nukite - przebicie, uderzenie (pchnięcie) jednym palcem
Iri - wchodzenie, wstępowanie, wejście
Itami-wake - zwycięstwo przez zranienie, spowodowanie bólu
Iwa - skała


Ja - zło, niesprawiedliwość
Jaku - cicho
Jaku - słabość
Jido - dziecko, małoletni
Jigo - obrona
Jigohontai - zasadnicza postawa obronna
Jigotai - postawa obronna
Jikan - czas, godzina
Jiko - sam
Jikoanji - autosugestia
Jime (shime) - duszenie
Jin - człowiek, miłość do człowieka, osobistość, osoba, postać
Jinchu - punkt nad górną wargą (pod nosem)
Jintai - ludzkie ciało
Jintai-kyusho - wrażliwe punkty (ważne organy) na ciele człowieka
Jitsu (jutsu) - sztuka, kunszt
Jitte - halabarda
Jiu-jitsu (ju-jitsu, ju-jutsu) - łagodna sztuka
Jo - kij średniej długości (150 cm)
Jo-dori - obrona przed uderzeniem kijem
Jodan - wysoka strefa ciała, wysoki poziom (głowa, szyja)
Jodan-age-uke - blok z dołu w górę w wysokiej strefie ciała
Jodan-gamae - wysoka zasłona (garda)
Jodan-juji-uke - wysoki blok krzyżowy
Joge - w górę i w dół
Joke-uke - blok wykonany jednocześnie dwiema rękami, przy czym jedna ręka blokuje wyżej, a druga niżej
Joseki (kamiza) - honorowe miejsce w dojo
Joshi - kończyny górne
Joshu - asystent
Ju - dziesięć
Ju - miękkość, łagodność, niestawianie oporu, naginanie się i przystosowanie się do przeciwnika
Ju-no-ri - zasada łagodności i delikatności
Judo - łagodna droga
Judogi - ubiór do judo, kimono, keikogi
Juji - krzyż
Juji-uke - blok krzyżowy
Juken (totsuken) - bagnet


Kaeshi-waza - technika (umiejętność) kontrataków
Kaeshi(gaeshi) - kontratak, kontrakcja
Kagi - klucz, hak, bosak, harpun w walkach cios sierpowy (kagi-zuki)
Kai - zgromadzenie, zebranie, zjazd
Kaihi - uchylenie się, ucieczka, unikanie czegoś
Kairikata - sposoby wejść do walki w leżeniu (ne-waza)
Kaishin - obejście jako unik
Kaiten (tenkai) - obrót, ruch obrotowy (pełny obrót o 360 stopni lub pół obrotu o 180 stopni)
Kaiten-gari (tenkai-gari) - podcięcie nogi przeciwnika po obrocie (kaiten - obrót, gari - podcięcie)
Kaito - ostry miecz lub nóż
Kakate - obchwycić, objąć
Kakate - jedna ręka
Kakato - pięta
Kakato-geri - cios piętą
Kake-uke - blok zahaczający, blok chwytający nadgarstkiem - (te-kubi-uke) lub kantem dłoni z zahaczeniem - (shuto-kake-uke)
Kakekugi - hak, drewniany kołek do zawieszania na nim
Kakumaku - przepona
Kakuto - dosłownie - graniastosłup; w walkach - uderzająca zewnętrzna powierzchnia nadgarstka (od strony grzbietowej)
Kakuto-uke - blok zewnętrzną powierzchnią zgiętego nadgarstka do wewnątrz
Kamae (gamae) - struktura, gotowość, pozycja gotowości do walki
Kamaete - komenda do przybrania odpowiedniej postawy
Kaminoke - włosy na głowie
Kani - krab
Kani-basami - nożyce kraba
Kannuki - zasuwa, rygiel,
Kannuki-gatame - przednia dźwignia łokciowa i barkowa na rękę przeciwnika, na łokieć i bark stojąc twarzą w twarz
Kansetsu - staw (aparat ruchowy człowieka)
Kansetsu-geri - kopnięcie w staw kolanowy, powodujące zgięcie nogi
Karate - puste ręce
Karategi - ubiór do karate (keikogi)
Kari (gari) - cięcie, podcięcie
Kata - plecy, bark, forma, szablon, model, obraz, w walkach - forma walki „z cieniem" wg ściśle określonych ruchów
Katame (gatame) - chwyty
Katame-waza - technika chwytów
Katana - miecz samurajski
Katanakaji - kowal, mistrz - płatnerz wykuwający miecze
Katanakake - podstawka na miecze
Katate - jedna ręka, chwyt jedną ręką
Kate - wieszać, przykładać, nakładać, nadziewać, usadawiać, w walce - zahaczać
Kawashi - unik, uchylenie ciała z linii ataku
Kawazu-gake - oplatywanie nogą nogi przeciwnika
Keage - kopnięcie w górę, kopnięcie wznoszące się
Keiko (geiko) - ćwiczenie, trening
Keikogi - ubiór do ćwiczeń
Kekka - buddyjski siad skrzyżny (agura)
Kekkomi - penetrować, wbijać, wtłaczać nogę
Ken - miecz, szabla, umocniony punkt
Kendo - droga miecza
Kenju - pistolet, rewolwer
Kenko - zdrowie
Kenshin - ostrze klingi, bagnetu, szabli, miecza
Kentsui - pięść młot
Keri (geri) - kopnięcie
Keri-waza - technika kopnięć
Kesa-gatame - trzymanie opasujące
Ki (chi) - duch, dusza, charakter, w walkach - wewnętrzna siła duchowa
Kiai - nastrój, odczuwanie, krzyk, okrzyk, w walkach odpowiednio nastrojony okrzyk, paraliżujący siły przeciwnika
Kiba - wierzchnia jazda konna, jeździec
Kiba-dachi - postawa "jeźdźca"
Kihon - podstawa, fundament
Kime - ugoda, uzgodnienie, pojednanie, w walkach - zgodne współdziałanie mocy ciała i umysłu
Kinteki - genitalia
Kiri (kiru) - ciąć, kroić, w walkach cięte kopnięcie powierzchnią sokuto (zewnętrznym kantem stopy)
Kiritsu - wstać, powstać, komenda do powstania z siadu
Kisei - duch, zapał, chęć
Ko - biodro, mały, działanie, efekt, rezultat, pancerz, zbroja
Kobu - duch bojowy, męstwo
Kobudo (kobu-jitsu) - japońska sztuka walki dawną bronią, głównie narzędziami rolniczymi mieszkańców Okinawy.
Kogeki - atak, natarcie
Kogeki-joshi-waza - techniki ataku ręką
Koho - tył, z tyłu, w tyle
Koka - dobry rezultat, w walce sportowej judo uzyskanie przewagi technicznej
Kokotsu - piszczel, kość piszczelowa
Kokutsu-dachi - postawa zakroczna
Kokyo - oddech, kontrolowane oddychanie
Koshi (goshi) - biodra, talia, pas
Koshigana - biodrowy miecz
Kote - przedramię
Kote-gaeshi - dźwignia na nadgarstek do wewnątrz (kote - przedramię, gaeshi — kontratak)
Kote-hineri - dźwignia na nadgarstek, przedramię i bark
Koto - krtań, gardło
Kujiki - złamać (rękę, nogę), rozciągnąć, zwichnąć
Kusari - łańcuch
Kyoshi - nauczyciel, wykładowca


Ma - miejsce, czas, wolny czas, pauza, prawdziwy, rzeczywisty, właściwy
Ma-ia - właściwy, odpowiedni dystans, średni dystans
Mae - przód, w przedzie
Mae-empi-uchi (mae-hiji-ate) - uderzenie łokciem w przód
Mae-fumikomi - kopnięcie "drepczące" w przód
Mae-geri - kopnięcie w przód
Mae-geri-kaege - kopnięcie w przód w górę
Mae-geri-kekomi - kopnięcie w przód w sposób "wtłaczający", wbijający, penetrujący
Mae-hiza-geri - kopnięcie kolanem w przód (z dołu w przód)
Mae-kaga-mi - unik z pochyleniem tułowia w przód
Mae-sori-mi - unik z odchyleniem w tył jako unik przed ciosem prostym lub hakiem
Mae-ukemi (zempo-ukemi) - pad w przód
Make - przegrana, porażka
Maki - zwitek, rulon
Makikomi - wciągać, zwijać, zawijać, obwijać, obejmować
Makiwara - snop słomy
Makura - poduszka, podkładka, wałek pod głowę
Mama - tak, jak jest
Mamori - obrona, ochrona
Mamorigatana - krótki miecz do samoobrony
Mata - pachwina
Mate - puść
Matsu - sosna
Mawari (mawaru) - obracanie się, okrężność, krąg
Mawashi - kołowrót, młynek, krążyć, poruszać po kręgu lub spirali
Mawashi-geri - kopnięcie po łuku
Mawashi-hiza-geri - kopnięcie kolanem po łuku
Mawate (mawari) - obracać się, obrót
Me - oko, oczy, wzrok
Meitta - poddaję się
Men - lico, twarz, maska w kendo, cios w głowę
Mi - ciało, sam człowiek i ciało i dusza
Migi - prawy, z prawej strony
Migi-jigotai - prawa postawa obronna
Migi-shisentai - prawa postawa naturalna
Mikazuki - cienki sierp księżyca
Mikazuki-geri - kopnięcie wewnętrzną powierzchnią stopy (tei-soku), wykonane łukiem skośnie w górę do środka
Mikudaki - rozbić ciało
Mimi - ucho
Mizu - woda, zimna woda
Mizu-no-kokoro - duch jak woda
Mochi - chronić, bronić, być wytrwałym
Mokuso - medytacja, rozmyślanie
Mono - biodro, udo, pachwina
Montei - uczeń, naśladowca
Morote - obie ręce (ryote)
Morote-kake-uke (kakiwake-uke) - oburęczny blok z zahaczeniem
Morote-sukui-uke - oburęczny blok podrywający nogę
Morote-uke - blok oburęczny
Morote-yama-uke - oburęczny blok z góry przez uderzenie z góry łokciami w przedramiona przeciwnika, trzymającego obiema rękami za szyję
Morote-zuki - cios oburęczny
Motsu (mochi) - trzymać w rękach, chronić się
Mudansha - uczeń zdobywający stopień kyu
Mune - pierś, klatka piersiowa
Musubi - węzeł, supeł, koniec, zakończenie, zawężenie
Musubi-dachi - postawa swobodna, czujna, pięty złączone, a palce na zewnątrz (jak w postawie "na baczność")
Myaku - puls, pulsowanie


Nagame - widok, perspektywa
Nagare - potok, bystry potok, szybkie cieczenie wody, rzeka
Nagashi - zmiatać
Nagashi-uke - blok "zmiatający ręką", służący do przemieszczania płynnym ruchem ręki przeciwnika, wykonującej cios prosty za pomocą dłoni
Nage - rzuty
Nage-no-kata - formy rzutów
Nage-waza - technika rzutów
Nakadaka - występ, wypukłość
Nami - średni, środkowy, średni poziom, zwyczajny, normalny
Nami-ashi - normalny krok
Naname - skos, na ukos
Nao - jeszcze (więcej), jeszcze lepiej
Naoshi - usprawnienie, poprawka
Naotte - powrót do początkowej pozycji
Nawa - sznur
Ne - korzeń, zakorzenić się, niska część, podstawa, dolna część
Ne-waki - obrona leżąc, gdy przeciwnik stoi
Ne-waza - techniki walki w pozycji leżącej na ziemi
Neko - kot
Neko-ashi-dachi - postawa "kota"
Ni - dwa
Nihon (Nippon) - Japonia ("Kraj Wschodu Słońca")
Nihon-nukite - podwójne zasadnicze nukite — uderzenie dwoma (wskazującym i środkowym) rozwartymi palcami ręki
Nihonto - japoński miecz
Nin - dług, zobowiązanie, wziąć na siebie zobowiązanie lub zadanie, sprawę, służebność
Nin-jitsu - sztuka maskowania
Nin-jitsu-zukai - człowiek, który opanował sztukę maskowania
Ningen - człowiek, człowieczeństwo
Ninja - tajny agent do specjalnych poruczeń w okresie wojen domowych w Japonii
Nodobotoke - krtań, "jabłko Adama"
Nuki - przebijać, przeszywać, przetykać
Nukite - uderzenie (pchnięcie) końcami (czubkami) czterech złączonych palców ręki
Nunchaku - cep (dwie krótkie drewniane rączki połączone łańcuchem) jako broń pochodząca z Okinawy, zaliczana do kobudo


O - w złożeniach - duży, wielki
O-jigi - pokłon, ukłon
Obi - pas, zwykle w kolorach wyróżniających stopnie
Obiyakasu - zagrażać, grozić
Ochiru - padać (z góry w dół), zwalić się, obruszyć się
Odachi - duży miecz (inaczej otachi)
Odokasu - grozić, straszyć, zagrażać, zastraszać
Oesh - gotowość do wykonania zadania i potwierdzenie tej gotowości, pozdrowienie przy wejściu do dojo (wymawiaj: usś)
Ogi - wachlarz
Oi-zuki - cios prosty z równoczesnym wypadem jednoimiennej nogi w przód
Oji - minione czasy
Okuden - przekazywanie mistrzostwa od nauczyciela do ucznia
Okuri-ashi-barai - rzut przez zagarnięcie jego nogi (okuri - wypchnięcie, wysłanie, Ashi - noga, stopa, barai - zagarnięcie podcięcie)
Oru - łamać, złamać
Osae - ucisk, uciskać, presja, brzemię, ciężar, nacisk
Osae-uke - blok z naciskaniem powierzchnią shuto (tagetana) lub teisho
Osae-waza - technika uciskania miejsc wrażliwych na ciele przeciwnika
Osaekomi - trzymanie, przytrzymywanie, unieruchomienie, ograniczanie ruchomości, naciskanie (osaekomi - waza - technika trzymań)
Osaekomi-toketa - w walce sportowej judo komenda oznaczająca uwolnienie się (koniec) trzymania
Oshi - napór, tłoczenie, pchanie, popychanie
Otogai - odpowiedź
Otogai-ni-rei - ukłońmy się wzajemnie
Otoshi - opuszczać (z góry w dół), obniżać
Otoshi-uke - blok z góry w dół, "blok spadający"
Oyayubi - kciuk
Oyoshi-mi - unik w dół przez obniżenie ciała (kawashi-otoshi-mi)


Porando - Polska
Porandojin - Polak


Randori - rodzaj "wolnych ćwiczeń"
Rei - ukłon, pokłon, przywitanie
Reigi - etykieta, przepisy przyzwoitości
Reigi-saho - etykieta (saho - maniery, zachowanie się, etykieta)
Reigijo - grzeczność, uprzejmość
Ren (renda) - wykonanie ciosu jednego po drugim
Rengo - związek, federacja
Renraku - powiązanie, związanie, połączenie
Renshu - zajęcia praktyczne, ćwiczenie, trening
Renzoku-waza - techniki łączone (powiązane)
Riken - (uraken) - grzbiet pięści (powierzchnia uderzająca)
Risei - rozum, rozwaga
Ritsurei (tachi-rei) - ukłon wysoki
Roku - sześć
Rokushakubo - kij, laska drewniana dł. 180 cm, pochodząca z Okinawy, zwężająca się ku końcom. Służyła do noszenia ciężarów jako nosidło, które wykorzystano jako pałkę do walki. Nazwa ta pochodzi od zestawienia takich terminów, jak: roku — sześć, shaku — stopa jako miara długości (30,3 cm) oraz bo — kij. A więc był to kij długości sześciu stóp
Ryo - dwojako,dwoma sposobami
Ryogan - dwoje oczu
Ryote - obie ręce
Ryote-dori- ryote-mochi - uwolnienie dwóch rąk z uchwytu dwiema rękami
Ryu - szkoła, system, styl
Ryudotai - płynność


Sabaki - obrót, zwrot, skręt
Sagan - ustąpić w tył, cofnąć się
Sagi - czapla
Saho - obyczaje, etykieta
Saka - stok, zbocze, skos, pochyłość, spadzistość, spadek, skłon
Sake - japoński napój alkoholowy ze sfermentowanego ryżu
Sakura - wiśnia
Samuraj (bushi) - wojownik japoński z okresu feudalnego (nazwa używana w Europie)
San - trzy
Sanka - podeszwa stopy
Sankaku - trójkąt, trójkątny
Sankakutai - postawa trójkąta
Sankyo - szczelina, rozpadlina (wąska), cieśnina
Sasae - zablokowanie, zatrzymanie, podparcie
Sato - cukier
Satori (kensho) - pojętność, zdolność, stan uzyskiwany podczas medytacji (olśnienie)
Sayonara - do widzenia
Se - plecy, tylna strona, grzbiet
Sei - energia, siła, wysoki wzrost
Sei - święty, wielki mistrz
Seido - system, organizacja, instytut
Seijin - człowiek dorosły (pełnoletni)
Seika-tanden - centralny punkt człowieka ogniskujący fizycznie i duchowe siły (energię), środek ciężkości, centrum energii (kilka centymetrów poniżej pępka)
Seiken - przednia powierzchnia pięści (dwie kostki śródręcza, palca wskazującego i środkowego)
Seiko - sukces, powodzenie
Seiryuto - boczna, zewnętrzna powierzchnia uderzająca dłoni tuż przy nadgarstku
Seiza - pozycja siedząca wyprostowana
Semekata - ciosy, uderzenia (proste - tsuki, okrężne - uchi i miażdżące - ate)
Sempai - instruktor posiadający stopień uczniowski kyu
Sen - przyszłość, przewidywanie przyszłości, inicjatywa
Sen-jitsu - taktyka wojenna
Sen-no - wyprzedzać, pierwszy ruch, wyprzedzać ruchy
Sensei - mistrz, nauczyciel, wykładowca, główny instruktor prowadzący zajęcia, pan, pani
Shako - promień reflektora
Sheken (shako) - światło, promień, wirować, "wirujące gwiazdki"
Shi - cztery
Shi - samuraj, szlachetny człowiek
Shiai - współzawodnictwo
Shiatsu - akupresura (usuwanie bólu przez masaż odpowiednich punktów na ciele człowieka)
Shichi - siedem
Shiho - cztery boki, wszystkie kierunki
Shikai - mistrz ceremonii
Shime - duszenie
Shime-waza - techniki duszenia
Shin - serce, dusza
Shin - nowość, nowe, bóstwo
Shinai - rozczepiony (wzdłuż na cztery części) miecz bambusowy do walki ken-do
Shindo - elastyczność, rozciągliwość, kołysać
Shinkyu-shiai - promocja na wyższe stopnie kyu
Shinto - Droga bogów
Shisei - pozycja, postawa, poza, figura, inaczej kamae
Shisenhontai - postawa frontalna w obronie
Shisentai - postawa wykroczna (naturalna)
Shita - w dole, pod czymś
Shobu - walka, zawody, mecz, turniej
Shoju - karabin, broń, front
Shomen - przód, przednia strona, front
Shotei (teisho) - podstawa dłoni jako powierzchnia uderzająca
Shotokan - nazwa pierwszego japońskiego systemu karate, stworzonego przez Gichina Funakoshi'ego. Termin Shotokan nawiązuje do pseudonimu literackiego G. Funakoshiego - Shoto ("fale sosen")
Shu - cięcie chirurgiczne
Shuchu - skupienie, koncentracja
Shunkan - moment, mgnienie, natychmiast
Shuriken - miecz z Suri. Najpierw był to sztylet lub nóż do rzucania, później zastąpiony "gwiazdkami" do rzucania
Shuto (tegatana) - ręka nóż
Shuto-kake-uke - blok zewnętrznym kantem ręki z zahaczeniem
Shuto-uke - blok zewnętrznym kantem ręki
Sitsu-kansetsu - dół podkolanowy
Sode - rękaw
Soeru - dodawać, dołączać
Sokoshi - mało, trochę
Sokudo - szybkość, tempo
Sokumen (awase-uke) - boczny blok oburęczny
Sokuto - boczny, zewnętrzny kant stopy, jako powierzchnia uderzająca
Sono - ten, ten sam
Sono-mama - taka sama, jak w tym stanie, bezruch - komenda w walce judo
Sore-made - w judo komenda oznaczająca koniec walki
Soto - z zewnątrz, na zewnątrz
Soto-uke - blok z zewnątrz do wewnątrz podstawą nadgarstka
Suki-uke - blok podrywający kopiącą nogę
Sukui - podrywać
Sumi - kąt, róg, narożnik
Suna - piasek, wydma
Sunanokame - dzbanek do wyrabiania siły palców
Sunatawara - słomiany worek z piaskiem
Sune - kość piszczelowa
Suri-ashi - krok normalny (przestawny)
Suru - rozbijać, tłuc
Sutemi - poświęcenie, bohaterstwo
Sutemi-waza - techniki rzutu z jednoczesnym padem
Suwari - pozycja siedząca, siedząc


Tachi - wstawanie na nogi, przybieranie pozycji stojącej
Tachi - pałac
Tachi - długi miecz (katana)
Tachi-ai - pozycja stojąca
Tachi-kata (dachi - waza) - postawy gotowości i postawy ataku oraz obrony
Tachi-rei - ukłon w pozycji stojącej (ritsu-rei)
Tachi-waza - techniki rzutów w pozycji stojącej
Tai - ciało, substancja, realność, styl (pisma)
Tai-hiraki - podobnie jak tai-sabaki oznacza odpowiedni obrót ciała, zazwyczaj pod kątem 90 stopni
Tai-ryote-mochi - uwalnianie tułowia z oburęcznego obchwytu
Taiho - areszt, aresztować, (taiho-waza - techniki chwytów transportowych)
Taiki - powietrze, atmosfera
Taiso - gimnastyka, ćwiczenia fizyczne
Takate - ramię, górna część ręki (od barku do łokcia)
Take - bambus
Take-maki - wiązka bambusów służąca do ćwiczeń ciosów rękami, zwłaszcza przedramionami (take — bambus, maki — wiązka)
Taki - wodospad
Taki-sabaki - obroty i skręty oraz zwroty ciała (tułowia)
Tam-bo - krótki kij drewniany z dębiny dł. 30-50cm
Tameshi - próba (tameshi-wari) - rozdzielać, dzielić
Tameshigiri - próba miecza
Tanagokoro - dłoń
Tanagokoro-zuki (teisho-zuki) - cios podstawą dłoni
Tanden (hara) - jama brzuszna, brzuch, centrum wewnętrznej siły duchowej
Tandoku - samodzielny, oddzielny
Tandoku-renshu - samodzielne ćwiczenie, indywidualny trening
Tani - dolina
Tankai (kaiten) - zwrot, obrót, obrócenie się o 180 stopni
Tankan - zwrot, obrót
Tanto - krótki miecz, kindżał, sztylet, nóż
Tanto-jitsu - sztuka walki nożem
Taosu - obalenie, powalenie
Tatami - spoista mata ze splecionej słomy ryżowej o standardowych wymiarach 1864 x 93 x 6 cm. Maty te są względnie twarde, ale jednocześnie elastyczne. Z wielu tego rodzaju mat wykłada się całe powierzchnie (podłogi) dojo, które umożliwiają treningi jiu-jitsu, judo, aiki-do i inne. Termin tatamui pochodzi od czasownika tatamu, co oznacza dosłownie: składać, zginać, a dawniej oznaczało to cienkie posłanie do spania ze słomy. Z tatami wiąże się zwyczaj zdejmowania obuwia przy wejściu do dojo.
Tate - podłużny, pionowy, wysokość, długość, równoległość, wzdłuż
Tate-zuki - cios prosty pionowo trzymaną pięścią
Tawara - słomiany worek
Te - ręka, łapa
Tegatana - zewnętrzny kant dłoni jako powierzchnia uderzająca, zwany "ręka miecz" (te - ręka, gatana, czyli katana - miecz) - to samo co shuto
Teiji-dachi - postawa "T", w której stopy tworzą jakby literę "T"
Teisho - podstawa (nasada) dłoni jako powierzchnia uderzająca
Teisho-uke - blok podstawą (nasadą) dłoni
Teisho-zuki - cios podstawą dłoni
Teisoku - wewnętrzna część stopy jako powierzchnia podcinająca lub uderzająca
Tekken - pięść, kułak
Tekki - wyrób z żelaza
Tekubi - nadgarstek
Tendo - ciemię
Tetsubo - żelazna pałka
Tetsui - żelazo
Tetsui-uchi - cios zewnętrznym kantem ściśniętej pięści - wykonany po łuku
Tettsui - żelazny młot
To-ma - duży dystans
Tobi - skok
Tobi-mi - unik przed uderzeniem w nogi (np. kijem) przez podskok w górę (jako kawasahi)
Tobikomi - nurkować, skok do wody
Tobikomi-zuki - cios prosty pięścią typu zuki, połączony ze skokiem w kierunku przeciwnika
Tobikonde - doskok, odskok, podwójny krok z dostawieniem nogi
Tokui-waza - tzw. ulubione techniki, stanowiące specjalność adepta sztuki
Tome - półkole, pół okręgu
Tomoe-nage - rzut przez siebie w tył po łuku
Tora - tygrys, trzeci znak zodiaku
Tori - wykonujący określoną technikę z partnerem, którego określa się jako uke
Tori - ptak, pióro
Tori-uke - blok z odchyleniem się z linii lub zasięgu ciosu
Tsu - port
Tsuchi - młotek
Tsue - kij, drąg, laska
Tsugi - następujący, jeden po drugim, po kolei, w określonym porządku
Tsugi-ashi - krok dostawny (posuwisty)
Tsukamaeru - schwytać, złapać, chwycić kogoś za rękę
Tsukami - schwytać, złapać, zacisnąć
Tsuki - księżyc
Tsuki (zuki) - cios prosty działający w rodzaju tłoka
Tsukomi - pchać, popychać
Tsukuri - wejście do rzutu pod przeciwnika jako druga faza rzutu
Tsumasaki - końce (szpice) palców nogi
Tsunami - wielka fala morska zalewająca wybrzeże (tsu - port, nami - długa, wielka fala)
Tsuri - łowienie ryb, wędkarstwo, "porywanie ryby na haczyk"
Tsuri-komi - wytrącenie przeciwnika z równowagi przez uniesienie go z pociągnięciem


Uchi - wewnątrz, w środku, "cios po łuku"
Uchi-komi - metoda "wejść do rzutów" ("przeciw wewnętrznej stronie")
Uchi-mata - Uchi-mata - rzut z podciągnięciem wewnętrznego uda
Uchi-uke - blok od wewnątrz na zewnątrz (uchi-ude-uke)
Uchihachiji-dachi - postawa rozsuniętych stóp
Ude - przedramię
Ude-gaeshi - wykręcenie ramienia
Ude-garami - dźwignia na zgiętą rękę, "klucz na ramię"
Ude-hishigi - dźwignia łokciowa na prostą rękę
Ude-hishigi-hiza- gatame - dźwignia łokciowa przez naciskanie kolanem
Ude-hishigi-juji- gatame - dźwignia krzyżowa na łokieć
Ude-hishigi-ude- gatame - dźwignia łokciowa przez naciskanie rękami
ude-hishigi-waki- gatame - dźwignia łokciowa pod pachą z boku
Ude-kansetsu- waza - techniki dźwigni łokciowych
Ue - w górze, na górę, w górę, wyżej
Ugoku - ruszać się, poruszać się, kołysać
Uke - współćwiczący, partner, blok
Uke-dachi - postawy obronne
Uke-kata - formy bloków
Uke-kata - formy bloków
Uke-waza - techniki bloków
Ukemi - obrona ciała przez umiejętne wykonanie padów (uke - obrona, ochrona, mi - ciało)
Ukemi - obrona ciała przez umiejętne wykonanie padów (uke - obrona, ochrona, mi - ciało)
Uki - umieszczenie, postawienie
Uki-goshi - rzut przez małe biodro
Uki-otoshi - obalenie faliste z obniżeniem
Uki-waza - pad boczny z przetoczeniem przeciwnika
Ura - odwrotna strona, druga strona, spód
Ura-nage - rzut obejmujący w tył (przeciwrzut)
Ura-uke - blok grzbietem dłoni ruchem od wewnątrz na zewnątrz
Ushiro - z tyłu, w tyle, tylna strona, od tyłu
Ushiro-empi-uchi (ushiro-hiji-ate) - uderzenie łokciem w tył
Ushiro-fumikomi - kopnięcie drepczące w tył
Ushiro-geri - kopnięcie w tył
Ushiro-goshi - rzut biodrowy w tył (kontr-rzut)
Ushiro-jime - duszenie z pomocą kimona z tyłu
Ushiro-uwate - objęcie tułowia wysoko z tyłu z ramionami
Utsu - bić, uderzać
Utsuri - przeniesienie, zmiana, przejście
Utsuri-goshi - rzut biodrowy z przeniesieniem
Uwate - górna część


Wa - pokój
Wakare - oddzielny, rozdzielny
Wakato - młody samuraj, młody wasal
Waki - strona, bok, pacha z boku
Waki-ashi-geri - obrona przed kopnięciem
Waki-ken-tsuki - obrona przed ciosem pięścią
Wakinosita - pacha, trzymać pod pachą
Wakizashi - średniej długości miecz (33-61 cm)
Wan - przedramię w pobliżu nadgarstka
Wangetsu - półksiężyc, sierp księżyca
Wankotsu - nadgarstek
Wanto - przedramię miecz
Wara - słoma
Washi - orzeł
Washode - dziób orła
Watetsu - nazwa specjalnej stali, jakiej używali japońscy płatnerzy do wyrobu mieczy
Waza - dzieło, robota rąk człowieka, sztuka, sposób, metoda, technika
Wazaari-awasate- ippon - zwycięstwo w walce judo przez niecały punkt


Yaku - powinność, służba
Yaku-soku-geiko - umowne ćwiczenie ruchu w celu szczytowego osiągania szybkości
Yama - góra
Yamabushi - wojownik mnich (pustelnik) prowadzący samotne życie w górach
Yame - przerwać, zakończyć, stop
Yanagi - wierzba
Yari - pika, kopia, lanca
Yari-jitsu - sztuka piki
Yasumu - odpoczynek, przerwa wypoczynkowa
Yawara - jedna z najstarszych japońskich walk wręcz, którą uważa się za pierwowzór jiu-jitsu (yawaru - zmiękczać)
Yoi - pozycja gotowości, "gotów"
Yoko - bok, profil
Yoko-empi-uchi - uderzenie (cios) łokciem w bok (yoko-hiji-ate)
Yoko-fumikomi - kopnięcie depczące w bok
Yoko-furimi - unik w bok, w prawo lub w lewo na zewnątrz (kawashi)
Yoko-gake - rzut z padem bocznym i zablokowaniem stopy
Yoko-geri - kopnięcie w bok
Yoko-otoshi - rzut boczny z obniżeniem ciała
Yoko-sutemi-waza - rzut z padem w bok
Yoko-ukemi - pad w bok
Yoko-wakare - rzut zrywowy z padem w bok
Yokomen - profil (twarzy)
Yokomen-shuto- uchi - cios zewnętrzną krawędzią otwartej ręki ruchem od wewnątrz na zewnątrz
Yokomen-uraken- uchi - cios grzbietem pięści po łuku od wewnątrz na zewnątrz
Yomi - umiejętność odgadywania zamiarów przeciwnika z jego twarzy
Yoroi - pancerz, zbroja
Yoroshii - dobrze
Yoshi - kontynuować, kontynuacja
Yoshi - klinga, liść, płatek, nóż
Yubi - palec
Yudansha - posiadacz stopnia mistrzowskiego
Yuki - śnieg, śnieżna zima
Yum - łuk
Yusei-ga - wygrana przez przewagę techniczną w walce judo, uzyskanie przewagi technicznej


Za - miejsce do siedzenia, usiąść, siadać, zająć miejsce siedzące
Za-rei - ukłon niski w siadzie klęcznym (medytacyjnym)
Za-zen - siedzący zen
Zanshin - pozostawanie w czujnej gotowości
Ze - prawda, prawidłowość
Zempo - przednia strona, przód
Zempo-ukemi - pad w przód
Zenku - iść w przedzie, ukazywać drogę
Zenkutsu - pochylić się w przód, skłonić się w przód
Zenkutsu-dachi - wykroczna postawa wychylona do przodu
Zenshin - całe ciało, cały organizm
Zurui - chytry, podstępny
Zybon - spodnie